Edirnekapı’nın Sessiz Mücevheri: KARİYE

İstanbul’un yedi tepesinden birinde, kadim surların gölgesinde, geçmişin tüm yorgunluğunu üzerindeki zarafetle atan bir yapı yükselir: Kariye. Kimileri için bir "kır kilisesi" (Chora), kimileri içinse Doğu Roma’nın son görkemli vedası... Bugün Kariye, sadece bir mimari yapı değil; duvarlarındaki mozaikler ve kubbelerinden süzülen fresklerle, ziyaretçisini 14. yüzyılın o eşsiz estetik uyanışına davet eden bir masal kitabıdır.

Türkiye'nin ilk müzesi: İstanbul Arkeoloji Müzesi

 

Üzerinde yaşadığımız bu kadim topraklar; Hititler'den Lidyalılar'a, Frigyalılar'dan, Urartular'a, Romalılar ve Bizanslılar'dan Osmanlılar'a gelinceye kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu uygarlıklardan günümüze ulaşanlar, aynı zamanda insanoğlunun hangi süreçlerden geçtiğini de bizlere anlatır. ‘Kültür’ dediğimiz şey, binlerce yılın birikimiyle oluşur. Katman katman toprağın altından çıkan hazine değerindeki o eserler, bize geçmişten bir haber verir!.

Anadolu’muzu coğrafi özellikleri yanında, onu çok özel kılan da işte bu köklü kültürel zenginliğidir. Her taşın altı, hazine değerinde asırlık izlerle doludur. İstanbul Arkeoloji Müzeleri ise kültür hayatımızın temel taşlarından biridir ve bizim en kapsamlı tarihi belleğimizi oluşturur.

Ölümsüz Aşk! Ferhat ile Şirin

 

Ferhat, nakkaşlık yapan, bir yiğit delikanlıdır. Süslediği köşkler, saraylar görenleri hayrete düşürmektedir. Aşıktır Ferhat. Fırçasından dökülen zarafetin Şirin’e olan duygularının ifadesi olduğu söylenir.

Şirin Amasya Sultanı Mehmene Banu’nun kız kardeşidir. Her iki genç birbirlerine sevdalanırlar. Gizliden gizliye buluşurlar. Zamanı gelince de Ferhat Şirin’i istetmek için dünürcü gönderir. Mehmene Banu kızkardeşini vermek istemez. İşi zora sokmak maksadıyla olmayacak bir iş ister delikanlıdan. Su sıkıntısından şehir halkını kurtarması için ; “ Şehre suyu getir, Şirin'i vereyim” der, demesine de en yakın su kaynağı, Elma Dağı denen, uzak mı uzak bir yerdedir.

Tercan’ın tarihi simgeleri: Mama Hatun Külliyesi; Kervansarayı ve Hamamı ile Mama Hatun Türbesi

 

Mama Hatun Türbesi

Bir zamanlar Tercan, Saltuklu Beyliği’nin başkenti idi. Saltukoğulları Hükümdarı 2. İzzettin Saltuk’un kızı olan Mama Hatun ise 1191 yılında bu beyliğin hükümdarı olmuştu. Eyyübilerin Bitlis yöresindeki Ahlat’ı kuşattıkları sırada çevre beyliklerine ait ordularla, onların yardımına giden kuvvetlere komutanlık yapmış! Yeğenlerine karşı kararlı ve güçlü bir şekilde mücadele ederek tam on yıl hükümdarlığını sürdürmüştü. 

Kadınların Hunlar döneminden itibaren "kurultay"da söz sahibi olduğu ve savaş dönemlerinde kocasına vekalet ettiği bilinmekle birlikte hükümdarlık yapması pek sık rastlanılan bir durum değildir. Bu yüzden Mama Hatun Türk İslam tarihinde hükümdarlık yapmış önemli bir şahsiyettir. Kadın olmanın verdiği güçlükler nedeniyle bir süre sonra siyasetten ayrılmıştır. Ondan sonraki yıllarda nasıl yaşayıp, kaç yaşında öldüğü bilinmiyor. Ancak, hayatının son, yıllarını Tercan’da geçirmiş olması ve buradaki türbeye defnedilmesiyle ilçe bir süre onun adıyla anılmıştır.

Bu güçlü kadın Ortaçağ Türk mimarisinin en ilginç ve önemli eseri olarak kervansaray, hamam, mescit ve kendi türbesinden oluşan görkemli bir külliye bırakır geriye.  Zarif işçiliği ile külliye’nin bulunduğu alana vardığımızda karşımıza çıkan bu muhteşem yapı bizi oldukça etkiliyor.

"Kendi Ağzından" LEONARD COHEN

Biz onu en çok söylediği romantik şarkılarla, konser salonlarında kendine has yorumuyla ve gizemli tavırlarıyla tanıdık. Ama o sadece şarkı söylememişti, asıl kariyerine şair ve romancı olarak başlamıştı. Yazdığı yüzlerce şiiri vardı, şarkıların pek çoğunun sözleri kendine aitti. Üstelik öyle şeyler söylüyordu ki, onun için bilge bir ozan diyorlardı. O kimi zaman yaşadığı düzene sessizce başkaldıran protest bir aydındı. Bazen bir seyyah! ve bu kimliklerin dışında ona bir de keşişliği ekleyebilirdik. O, yaşamı boyunca çok yönlü bir sanatçı olmuş ve ilerleyen yaşına rağmen sahnelerden inmemişti. Bahsettiğim sanatçı, sıradışı yaşamıyla, tutkulu aşklarıyla, yaptığı şarkılarla, söylediği sözlerle bir efsane olan Leonard Cohen’dir.  Ve dünya, en önemli ozanlarından birini, Leonard Cohen’i , 7 Kasım 2016’da 82 yaşındayken kaybetti.

70’li yıllar ve öncesini, belki yeni jenerasyon çok iyi tanımıyor olabilir, ancak Cohen’in benim de çok severek dinlediğim; “Dance Me to the End of love” , “Suzanne”, “Teachers”, “Master Song”, "Everybody Knows", "Lover, Lover, Lover"şarkılarını duymayan kalmamıştır sanırım. İşte bugün hâlâ bu şarkılar büyük kitlelerce dinleniyorsa Cohen efsanevi olarak aramızda hep yaşayacaktır diyebiliriz.

Eskişehir'den izler ve yansımalar / 3. Gün: Balmumu Heykel Müzesi, Cumhuriyet Tarihi Müzesi, OMM

BALMUMU HEYKEL MÜZESİ

Eskişehir gezimizin 3. gününde Odunpazarı'ndaki müzeleri geziyoruz. İlk önce Balmumu Heykel Müzesi'ni ziyaret edeceğiz. Biletlerimizi aldıktan sonra, müzenin önüne geldiğimizde upuzun bir kuyrukla karşılaşıyoruz. Halkın yoğun ilgisini görmek memnun ediyor bizi. Zira Prof Dr. Yılmaz Büyükerşen'in Eskişehir'e kazanımları ve dolayısıyla ülkemize kattığı değerler bu ilgiyi fazlasıyla hak ediyor. Yaklaşık yarım saat kadar bekledikten sonra sıra bize geliyor. 20 kişilik gruplar halinde içeriye girdiğimizde sayısız balmumu heykeli görünce, resmen dudağımız uçukluyor!. Müzede tarihi kişiler, tiyatrocular, müzisyenler, edebiyatçılar, gazeteci ve yazarlar, Türk sinemasından yıldızlar, sporcular, sanayiciler ile yerli yabancı toplam 229 kişinin heykeli* yer alıyor. (bu sayı: Eskişehir Bld. resmi sitesindendir.)  

19 Mayıs 2013 tarihinde ziyarete açılan 'Yılmaz Büyükerşen Balmumu Heykeller Müzesi' Dünyanın pek çok ülkesinde bulunan 'Madame Tussauds' Müzesi'nin Türkiye'deki ilk örneği. Yılmaz Büyükerşen'in yıllarca yaptığı balmumu heykellerin hepsi bu müzede sergilenmiş.

Eskişehir'den izler ve yansımalar / 2. Gün: Sazova Parkı ve Porsuk Çayı

 

Eskişehir Gezimizin 2. gününde, Türkiye'nin en büyük ve en güzel parkları arasında yer alan ve Eskişehir'in simgelerinden biri olan; Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı'ndayız. 

Bugün hava mis gibi. Harika bir doğanın içinde hem yürüyüş yapacak, hem de masal diyarının bize sunacağı duraklarda keyifli vakitler geçireceğiz. Pırıl pırıl bir güneş, masmavi bir gökyüzü ve göz kırparcasına bir açılıp bir kaybolan beyaz bulutlar belli ki, en güzel pozu vermek için birbirleriyle yarışacaklar! 

Ağaçların yaprakları, turunculara, kırmızılara, sarılara bürünmüş öylesine etkileyici bir manzara ile karşılaşınca... Sonbaharın en güzel döneminde buraya gelmiş olmakla ne kadar isabetli bir karar almış olduğumuzu düşünüyor ve tebessümle adım atıyoruz Sazova Parkına. ( Parka girerken bir ücret ödemiyoruz. Ancak girişteki görevli diğer etkinlik alanlarından cüz-i bir ücret alındığını belirtiyor.)

İçinde açık hava konser salonu, yapay gölet, su sporları, Japon bahçesi, bilim merkezleri, müzeler, yürüyüş yolları, restoranlar ve kafeler gibi pek çok farklı bölümün yer aldığı Sazova -Bilim, Kültür ve Sanat- Parkı (400 metre karelik) oldukça geniş bir alana yayılmış. 

Masal Şatosu, Kalyon Gemisi, Bilim Deney Merkezi, Uzay Evi, Hayvanat Bahçesi ve Eti Sualtı Dünyası, Esminyatürk görmek istediğimiz yerler arasında.  

Eskişehir'den izler ve yansımalar / 1. Gün: Odunpazarı

Uzun zamandır aklımızdaydı Eskişehir'e gitmek, nihayet 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı tatili vesilesi ile bir isteğimizi daha hayata geçirmiş olduk. Önce küçük bir araştırma yapıp, gezeceğimiz yerleri planladık. Ardından konaklayacağımız tesisi de belirledikten sonra, Eskişehir gezisine 3 günlük bir zaman ayırmaya karar verdik. 

Ve pazar sabahı yola çıkmak üzere hazırlıklarımızı tamamladık. Biz kendi aracımızla gideceğimiz için konaklayacağımız tesisin de ne çok fazla şehir merkezinde, ne de çok uzağında olmasını istemedik. İyi ki de öyle yapmışız. Ancak özel araç yerine alternatif olarak, hangi ulaşımla gitmeli? diye soracak olursanız eğer,  hızlı treni tavsiye edebilirim. İstanbul'dan hareketle 3 saatte ulaşabiliyorsunuz. Bu durumda şehir merkezindeki otellerde konaklamak çok daha isabetli olacaktır. Her yere yürüyerek gidebilir veya şehir içi tramvayı kullanabilirsiniz. Porsuk Çayı kenarında harika tesisler var. Belediyeye ait Konut Evi de yine Porsuk Çayı'na bakıyor. 

Tekrar dönecek olursam kendi seyahatnamemize... Yola çıkmaya hazırız artık!.

Günlerden Pazar. İstanbul'dan hareketle istikamet Eskişehir'e. Sonbahar renkleri içinde ve pastoral görüntüler eşliğinde yolculuk keyifli geçiyor. Ve ortalama 4 saatlik yolculuğumuzun ardından Eskişehir'de konaklayacağımız otele varıyoruz.